An raibh cás den chineál céanna ann riamh leis an coronavirus ionas go mbeidh a fhios againn conas a éireoidh leis sa deireadh?


freagra 1:

Plague BubonicTyphusTyphoidCholeraTuberculosisInfluenzaSARSBird FluSwine Flu

Tá eipidéimí againn leis na cianta. Mhair muid i gcónaí, ach níor fhoghlaim muid riamh. Déanaimid na botúin chéanna arís gach uair. Bímid ag scaoll, bímid ar buile leo siúd atá i gcumhacht, agus ansin ina dhiaidh sin theipeann orainn dul i ngleic leis an dá phríomhchúis: sláintíocht agus plódú. Rinneamar feabhsúcháin ar shláintíocht, diaidh ar ndiaidh, ach fiú ansin bhí siad teoranta. Tá an iomarca daoine ina gcónaí i ndálaí neamhshláintiúla, agus tá drochchaighdeáin sláinteachais ag an iomarca acu ainneoin iad a bheith ina gcónaí i réigiúin a bhfuil sláintíocht mhaith acu. Plódú áfach, ní fhoghlaimímid riamh.

Is é an Phaindéim Fliú i 1918 an paindéim is measa atá os comhair an domhain le blianta beaga anuas. Bhí timpeall 500 milliún duine ionfhabhtaithe ar fud an domhain, agus fuair timpeall 50 milliún bás uaidh. Níl mórán níos mó i gceist le coronavirus ná slaghdán coitianta i gcomparáid, ach táimid ag láimhseáil gach rud mícheart, mar i gcónaí. Ní hé an fhadhb an uair seo ach sláinteachas agus plódú, is é an t-idirlíon é freisin. Is mórshiúl iad na meáin shóisialta maidir le mífhaisnéis agus leathadh scaoll. Tá daoine ag dul go géar faoin méid a fheiceann siad ar an idirlíon gan fíricí a sheiceáil. Creideann siad an méid a deirtear toisc go bhfuil sé ar an idirlíon, agus déanann sé sin rudaí níos measa.

Ba mhaith leat maireachtáil Coronavirus? Ith sláintiúil. Cleachtadh. Ól neart uisce glan. Bathe go rialta. Nigh do lámha nuair a úsáideann tú an leithreas, agus nuair a thagann tú ar ais ó áiteanna poiblí. Éist le do dhochtúirí, ní leis an idirlíon. Bí socair, ná bí buartha, ná bíodh imní ort. Tá an imní go dona do do chóras imdhíonachta, agus is é do chóras imdhíonachta an rud a thabharfaidh cosaint duit ó Coronavirus agus go leor tinnis eile. Cuirfidh ithe sláintiúil, aclaíocht agus uisce óil borradh mór faoi do chóras imdhíonachta, rud a fhágfaidh go mbeidh sé i bhfad níos fearr ionfhabhtuithe a mharú. Táimid tar éis ráigeanna i bhfad níos measa ná seo a bhaint amach, mar sin mairfimid Coronavirus freisin.


freagra 2:

Sea.

Ach níl a fhios againn cad é.

An é fliú na muc é?

An é fliú na Spáinne é?

An bhfuil sé SARS?

Go bunúsach, tá contagion againn nach bhfuil mórán eolais againn faoi, agus nach bhfuilimid ullmhaithe go maith dó, atá ag leathadh, agus tá sé sin an-chontúirteach do chéatadán anaithnid den daonra.

Nuair a bheidh deireadh leis, agus muid ag breathnú siar, is féidir linn a fháil amach cé acu de na paindéimí roimhe seo a bhí ann.

Ach ní thugann sé sin aon chumhacht tuartha dúinn, agus is é sin an rud a bhí tú ag fiafraí i ndáiríre.

Má tá sé ag a lán daoine, agus mura bhfuil ach cúpla duine ar eolas againn, is féidir go bhfuil an ráta básmhaireachta an-íseal, agus is féidir fiú nach scaiptear go han-mhaith é.

Ar an taobh eile tá a fhios againn go leor faoi gach duine a bhfuil sé aige, ansin scaipeann sé go maith agus tá ráta básmhaireachta réasúnta ard aige.

Is é an rud eile nach bhfuil ar eolas againn ná an ráta scaipthe.

Tá sé seo tábhachtach mar má scaiptear go maith é ach go réasúnta mall, b’fhéidir go mbeimis in ann an buaic-leathadh a láimhseáil, b’fhéidir go mairfeadh sé i bhfad agus go dtógfadh sé líon an-mhór daoine sa deireadh, ach fós de réir mar a éiríonn daoine áirithe tinn, san ospidéal, agus ansin éirí níos fearr (nó bás a fháil, an rud ráta mortlaíochta pesky sin) glanann siad spás do na chéad chásanna criticiúla eile.

Ach má scaipeann sé go gasta, d’fhéadfadh sé an líon céanna daoine a ionfhabhtú ar an iomlán, ach tagann cásanna nua isteach sula nglanann cásanna roimhe seo na leapacha, agus ritheann muid amach as leapacha, rithimid amach as foireann an ospidéil, rithimid as trealamh cosúil le riospróirí… agus go tobann bíonn sé i bhfad níos marfaí, mar gheall ar dhaoine nach mbeadh ina gcónaí le cúram ceart.

Sa tSín, shéan an rialtas i dtosach go raibh aon rud ag tarlú, rud a lig do rudaí dul in olcas go suntasach, ach ansin chuir siad bearta draganta i bhfeidhm agus chaith siad a gcásanna go han-ionsaitheach. Is cosúil go bhfuil rudaí faoi smacht acu. Bhí an Chóiré Theas an-ionsaitheach ón tús agus tháinig laghdú ar ráta na gcásanna nua.

D'úsáid na SA an cur chuige “ceann sa ghaineamh”, agus scaipeadh rudaí as smacht agus níl a fhios againn go fóill faoin méid, mar sin níl a fhios againn an mbeimid ag dul sa Chóiré Theas nó go luath sa tSín… nó sa Mhuc Fliú nó Fliú Asiatic nó Fliú na Spáinne.

Mharaigh sé sin 50 milliún duine ar fud an domhain, den chuid is mó trí shaoráidí míochaine ollmhóra a bhí taismeach cheana ag taismigh an “Chogaidh Mhóir”.

Nuair a bheidh deireadh leis, beimid in ann a rá leat go raibh sé cosúil leis.

Dá mbeadh jab níos fearr déanta againn an cás a thástáil agus monatóireacht a dhéanamh air, in ionad iarracht a dhéanamh ligean air nach raibh sé ag tarlú, d’fhéadfaimis a bheith ag súil a insint duit cén chuma a bhí air faoin am seo. Ach tá an long sin seolta. Mar sin a labhairt.